EHIGEk “Eskola bikaina denontzat” izeneko Segregazioaren aurkako itunaren mahaia uztea erabaki du, jarraian zehazten diren arrazoiengatik.

Lehenengoa. Diagnostikoaren izaera partziala

Hezkuntza Sailak aurkeztutako hasierako txostenak egungo egoeraren azterketa osatugabea eskaintzen du, batez ere datu deskribatzaileetan zentratzen baita, egungo eskola-segregazio mailara eraman duten egiturazko, antolakuntzako eta araudiko arrazoietan behar bezala sakondu gabe.

Arrazoi horien azterketa zorrotzik ez egiteak eta ikasleen banaketa desberdina sortzen eta iraunarazten duten faktoreak behar bezala identifikatzeko orduan interesik ez izateak, sendotasun teknikoa ahultzen diote.

Aurreko ikasturteetan jada aplikatzen ari diren neurriekin jarraitzea edo indartzea proposatzen du dokumentuak, benetako eraginaren ebaluazio objektibo eta egiaztatua egin gabe.

Ez da adierazle egiaztagarririk aurkeztu neurri horiek segregazioa murrizteko eraginkorrak direla ondorioztatzeko. Aitzitik, eskuragarri dauden datuek agerian uzten dute arazoak bere horretan dirauela, eta kronifikaziorako joera ere badagoela.

 Eraginkortasun nahikorik erakutsi ez duten estrategiak errepikatzeak segregazioa iraunarazten laguntzen du, ikasle zaurgarriak ikastetxe jakin batzuetan kontzentratzeko dinamikak sendotuz eta fenomenoaren lehengoratzea zailduz.

Diagnostikoaren bigarren bertsioak, EHIGEk Sailari helarazi zion hausnarketa kritikoan sakondu eta kontuan hartu beharrean, ildo beretik jarraitzen du, eta ez du ezer berririk edo garrantzitsurik ekartzen.

Bigarrena. Metodologia

“Parte hartzeko” prozesuaren ondorengo faseetan, lan-metodologia bat aukeratu da, eta horrek, praktikan, nabarmen mugatu ditu funtsezko gaiei buruzko posizioen kontrastea eta eztabaida eraginkorra, hala nola planifikazioa, eskola-postuen eskaintza edo ikasleak onartzeko araudia.

 Erabilitako metodologiak, saioen dinamika baldintzatzeaz gain, eragin zuzena izan du azken emaitzaren kalitatean. Eskola-segregazioa bezalako egiturazko arazo batek azterketa partekatua, eztabaida-espazio irekiak eta parte-hartzaileek kontrastatutako ondorioak eskatzen ditu, eta hori ez da prozesuaren une bakar batean ere gertatu.

 Aplikatutako metodologia parte-hartze prozesu erreal bat izan behar denaren antitesia da. Ez da saiatu hasierako diagnostiko partekatuan sakontzen, ez da denbora nahikoa izan hausnarketa orokor zorrotza egiteko eta, azkenik, ondorioek ez dute eskatzen den gutxieneko bermerik.

Ondorioa

 Deskribatutako zirkunstantzien metatzeak (diagnostiko osatugabea, arrazoien azterketa sakonik eza, indarrean dauden neurrien ebaluazio objektiborik eza eta benetako eztabaida mugatzen duen metodologia bat ezartzea) prozesu osoaren sinesgarritasuna, kalitatea eta eraginkortasuna arriskuan jartzen ditu.

Arau-proposamen kontinuistak eskola-segregazioaren kronifikazioa laguntzen du.

Parte-hartze prozesu honek ez du kontraste eraginkorrik, ez du ekarpenei itzulketa arrazoiturik eskaintzen, eta ez du bere proposamena ikuspegi kritiko batetik berrikusten. Beraz, aurretik zehaztutako dinamika bihurtzeko arriskua dago, eta ondorioak eztabaidaren aurretik ezarrita daudela dirudi.